روش ارجاع به منابع در تحقیقات از کتاب، ژورنال، کنفرانس به چه صورت است؟

منابع مورد استفاده در متن پروپوزال به  صورت زیر درج می شود:

 نحوه استفاده از منابع خارجی در ابتدای جمله

 اگر منبع مورد استفاده در ابتدای جمله آورده شود، نحوه ارجاع به منابع دارای یک نگارنده، دو نگارنده و چند نگارنده به ترتیب زیر خواهد بود:

 - اگر نویسنده یک نفر باشد، در ابتدا نام خانوادگی نویسنده و در داخل پرانتز سال انتشار منبع آورده می شود. اگر نویسندگان دو نفر باشند ازحرف ربط and و اگر بیش از دو نفر باشند نام خانوادگی نفر اول و et al. آورده شده و سپس سال انتشار داخل پرانتز  نوشته می شود.

 مثال1

Wills ( 1998 )، عواملي از قبیل اندازه، رقم و مرحله رسيدگي را در ميزان تحمل فشار میوه موثردانستند.

 مثال 2

Durner and Darrow (1984) ، گزارش دادهاند که استولون گیاه توت فرنگی روز کوتاه پس از گلدهي به آسانی در طول روز بلند مي­شود.

 مثال3

Wolpert et al. (1995) گزارش کردند که در مطالعات سه ساله خود بر روی اثر ویروئیدها بر روی رشد و کاهش محصول انگور به تنهایی تاثیری بر اجزای محصول ندارند.

 

نرم افزار spss چیست؟

نرم افزار اس پی اس اس  (Statistical package for social science) نام یک نرم‌افزار رایانه‌ای است که برای تحلیل‌های آماری به کار می‌رود. «اس‌پی‌اس‌اس» مخفف «بستهٔ آماری برای علوم اجتماعی» است.

کاربرد و ویژگی‌ها

 «اس پی اس اس» از جملهٔ نرم‌افزارهایی است که برای تحلیل‌های آماری در علوم اجتماعی، به صورت بسیار گسترده‌ای استفاده می‌شود. این نرم‌افزار توسط پژوهشگران بازار داد و ستد، پژوهشگران سلامتی، شرکت‌های نقشه‌برداری، دولتی، پژوهشگران آموزشی، سازمان‌های بازاریابی و غیره به کار می‌رود. افزون بر تحلیل‌های آماری، مدیریت داده‌ها و مستندسازی داده‌ها نیز از ویژگی‌های نرم‌افزار هستند.

 آماری که نرم‌افزار پایه شامل می‌شود:

  آمار توصیفی: جدول‌بندی شطرنجی، بسامدها، توصیفات، کاوش، آمار توصیفی نسبی

  آمار دومتغیری: میانه‌ها، آزمون تی، تحلیل پراکنش، همبستگی، آزمون‌های غیرپارامتری

  پیش‌بینی برآمدهای عددی: برگشت خطی

  پیش‌بینی برای تشخیص گروه‌ها: تحلیل عاملی، تحلیل خوشه‌ای، جداکننده

 انواع تحلیل آماری

آمار را می‌توان به دو دسته عملیات تقسیم کرد:

 آمار توصیفی: شیوه‌هایی است که برای خلاصه کردن مقادیر بزرگی از داده‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. برخی از این توصیف‌ها در مکالمه‌های روزمره به کار می‌روند، مثلا اگر شما از متوسط درآمد سخن می‌گویید در حال استفاده از آمار توصیفی هستید.

آمار استنباطی: شیوه‌هایی است که با استفاده از آن‌ها از داده‌های جمع‌آوری شده نتیجه‌ای استنباط می‌کنیم. آمار استنباطی ما را قادر می‌سازد سوال‌هایی از نوع «آیا تفاوتی وجود دارد؟» یا «آیا رابطه‌ای وجود دارد؟» را به زبان ریاضی پاسخ دهیم.

انتخاب آزمون آماری مناسب

 اس‌پی‌اس‌اس به شما نمی‌گوید چه آزمونی برای تحلیل داده‌هایتان به کار برید. اگر بخواهیم روشن‌تر بگوییم، شما باید این موارد را مورد ملاحظه قرار دهید:

طرحی را که مورد استفاده قرار داده‌اید.

تعداد متغییرهایی که دستکاری کرده یا اندازه‌گیری نموده‌اید.

نوع داده‌هایی که جمع‌آوری کرده‌اید.

در متغییرها به دنبال تفاوت هستید یا رابطه.

 

 تحلیل داده‌ها با بهره از SPSS

  در تحلیل داده ها با استفاده از اس‌پی‌اس‌اس، سه مرحلهٔ اساسی وجود دارد. نخست باید داده‌های خام را وارد کنید و آن‌ها را در یک پرونده ذخیره نمایید. دوم باید تحلیل مورد نیاز را برگزینید و آن را مشخص کنید. سوم برونداد را وارسی کنید.

دسته بندی روش تحقیق بر اساس هدف و نحوه ی گردآوری

 

• دسته بندي روش هاي تحقيق بر اساس هدف
براساس هدف پژوهش ها به پژوهش هاي بنيادي و کاربردي تقسيم مي شوند. البته زهره سرمد معتقد است پژوهش ها براساس هدف به سه دسته تقسيم مي شوند: تحقيق بنيادي، تحقيق کاربردي و تحقيق و توسعه. با عنايت به توضيحات زير مي توان گفت تحقيق و توسعه خود يک نوع تحقيق کاربردي است.

- تحقيق بنيادي: پژوهشي است كه به كشف ماهيت اشياء پديده‌ها و روابط بين متغيرها، اصول، قوانين و ساخت يا آزمايش تئوري‌ها و نظريه‌ها مي‌پردازد و به توسعه مرزهاي دانش رشته علمي كمك مي‌نمايد. هدف اساسي اين نوع پژوهش تبيين روابط بين پديده ها، آزمون نظريه ها و افزودن به دانش موجود در يک زمينه خاص است. براي مثال "بررسي رابطه اعتماد و تعهد در روابط صنعتي" يک نمونه تحقيق بنيادي است. سطح گفتمان کلي و انتزاعي در حوزه يک علم است. تحقيق بنيادي مي تواند نظري يا تجربي باشد. تحقيق بنيادي نظري از روش‌هاي استدلال عقلاني و قياسي استفاده مي‌كند و بر پايه مطالعات كتابخانه‌اي انجام مي‌شود. تحقيق بنيادي تجربي از روش‌هاي استدلال استقرائي استفاده مي‌كند و بر پايه روشهاي ميداني انجام مي‌شود.

- تحقيق كاربردي: پژوهشي است كه با استفاده از نتايج تحقيقات بنيادي به منظور بهبود و به كمال رساندن رفتارها، روش‌ها، ابزارها، وسايل، توليدات، ساختارها و الگوهاي مورد استفاده جوامع انساني انجام مي‌شود. هدف تحقيق کاربردي توسعه دانش کاربردي در يک زمينه خاص است. در اينجا نيز سطح گفتمان انتزاعي و کلي اما در يک زمينه خاص است. براي مثال "بررسي ميزان اعتماد مشتريان به سازمان فرضي" يک نوع تحقيق کاربردي است.

• دسته بندي روش هاي تحقيق بر اساس نحوه گردآوري داده ها
سرمد معتقد است پژوهش ها براساس نحوه گردآوري داده ها به دو دسته تقسيم مي شوند: تحقيق توصيفي و تحقيق آزمايشي

- تحقيق توصيفي يا غير آزمايشي شامل 5 دسته است: پيمايشي، همبستگي، پس رويدادي، اقدام پژوهي، بررسي موردي

- تحقيق آزمايشي به دو دسته تقسيم مي شود: تحقيق تمام آزمايشي و تحقيق نيمه آزمايشي

1- تحقيق توصيفي يا غير آزمايشي

تحقيق توصيفي يا غير آزمايشي شامل 5 دسته است: پيمايشي، همبستگي، پس رويدادي، اقدام پژوهي، بررسي موردي

1-1. تحقيق پيمايشي (Survey Research)

در اين نوع تحقيق هدف بررسي توزيع ويژگيهاي يک جامعه است و بيشتر تحقيق هاي مديريت از اين نوع مي باشد. در پژوهش پيمايشي پارامترهاي جامعه بررسي مي شوند. در اينجا پژوهشگر با انتخاب نمونه اي که معرف جامعه است به بررسي متغيرهاي پژوهش مي پردازد. پژوهش پيمايشي به سه دسته تقسيم مي شود:

1-1-1. روش مقطعي (Cross Sectional): گرد آوري داده ها درباره يک يا چند صفت در يک مقطع زماني خاص. براي مثال بررسي ميزان علاقه دانشجويان سال اول دبيرستان به ادامه تحصيل در يک رشته خاص

1-1-2. روش طولي (Longitudinal): در بررسي پيمايش طولي، داده ها در طول زمان گردآوري شده تا رابطه بين متغيرها در طول زمان سنجيده شود. براي مثال «سير تحول ثبت نام دانشجويان دختر در دوره هاي تحصيلات تکميلي» يا «بررسي تحول مهارت هاي زبان فارسي پايه اول تا پنجم ابتدائي». تحقيقات تحولي که به بررسي روندها و تحول پديده ها در طول زمان مي پردازند از اين دسته هستند.

1-1-3. روش دلفي (Delphi Technique): جهت بررسي ديدگاه هاي يک جمع صاحب نظر در مورد يک موضوع ويژه مي توان از اين تکنيک استفاده کرد. مانند «بررسي ديدگاه اساتيد دانشگاه در باره يک طرح جديد آموزشي»

1-2. تحقيق همبستگي (Correlational Research)

در اين نوع تحقيقات رابطه ميان متغيرها بر اساس هدف پژوهش تحليل مي گردد. در تحقيقات همبستگي اگر هدف پيش بيني متغيرهاي وابسته بر اساس متغيرهاي مستقل باشد به متغير وابسته متغير ملاک و به متغير مستقل متغير پيش بين گويند. همچنين وجه تمايز تحقيق همبستگي با تحقيق آزمايشي در اين است که در اينجا متغيرهاي مستقل دستکاري نمي شوند. براساس هدف به سه دسته تقسيم مي شود:

1-1-1. همبستگي دو متغيري: هدف بررسي رابطه همزماني متغيرها است به عبارت ديگر ميزان هماهنگي تغييرات دو متغير است. در بيشتر تحقيقات همبستگي دو متغيري از مقياس فاصله اي با پيش فرض توزيع نرمال و محاسبه ضريب همبستگي پيرسون استفاده مي شود. مثال: رابطه اسناد ثبات و مرکز عليت با موفقيت در عملکرد

1-1-2. تحليل رگرسيون: در تحليل رگرسيون هدف پيش بيني يک يا چند متغير ملاک براساس يک يا چند متغير پيش بين است. اگر هدف بررسي يک متغير ملاک از يک متغير پيش بين باشد از رگرسيون ساده استفاده مي شود. اگر بررسي يک متغير ملاک براساس چند متغير پيش بين باشد از رگرسيون چندگانه (Multiple) استفاده مي شود. اگر همزمان چند متغير ملاک براساس چند متغير پيش بين بررسي شود از رگرسيون چند متغيري (Multivariate) استفاده مي شود.

1-1-3. تحليل کوواريانس: در برخي بررسي ها هدف بررسي مجموعه اي از همبستگي هاي دو متغير متغيرها در جدولي به نام ماتريس همبستگي يا کوواريانس است که با پيشرفت در زمينه نرم افزارهاي آماري ميسر شده است. تحليل عاملي و حل معادلات ساختاري از اين دسته هستند.

1-3. تحقيق پس رويدادي (Ex-Post Facto)

به تحقيق پس‌رويدادي تحقيق علي-مقايسه‌اي نيز گويند. تحقيق پس‌رويدادي به تحقيقي گفته مي شود که پژوهشگر علت احتمالي متغير وابسته را مورد بررسي قرار مي دهد. چون متغير مستقل و و ابسته در گذشته رخ داده اند لذا اين نوع تحقيق غير آزمايشي را تحقيق پس رويدادي مي گويند.

2- تحقيق آزمايشي

تحقيق آزمايشي به دو دسته تقسيم مي شود: تحقيق تمام آزمايشي و تحقيق نيمه آزمايشي

در بيشتر پژوهش هاي علوم انساني نظر به اينكه هدف اصلي از انجام پژوهش بررسي يک موضوع به روش ميداني است مي توان گفت پژوهش مذکور از نظر هدف در حيطه پژوهش هاي كاربردي مي باشد. از سوي ديگر با توجه به اينكه در اين پژوهش از روش هاي مطالعه كتابخانه اي و نيز روش هاي ميداني نظير پرسشنامه استفاده شده است، مي توان بيان كرد كه پژوهش حاضر بر اساس ماهيت و روش گردآوري داده ها، يک پژوهش توصيفي-پيمايشي است.

نور چیست؟

 تعریف دقیقی برای نور وجود ندارد، جسم شناخته شده یا مدل مشخص که شبیه آن باشد وجود ندارد. ولی لازم نیست فهم هر چیز بر شباهت مبتنی باشد. نظریه الکترومغناطیسی و نظریه کوانتومی با هم ایجاد یک نظریه نامتناقض و بدون ابهام می‌کنند که تمام پدیده‌های نوری را توجیه می‌‌کنند.

نظریه ماکسول درباره انتشار نور بحث می‌‌کند در حالیکه نظریه کوانتومی بر هم کنش نور و ماده یا جذب و نشر آن را شرح می‌‌دهد. ازآمیختن این دو نظریه ،نظریه جامعی که کوانتوم الکترودینامیک نام دارد،شکل می‌‌گیرد. چون نظریه‌های الکترومغناطیسی و کوانتومی علاوه بر پدیده‌های مربوط به تابش بسیاری از پدیده‌های دیگر را نیز تشریح می‌کنند منصفانه می‌‌توان فرض کرد که مشاهدات تجربی امروز را لااقل در قالب ریاضی جوابگو است. سرشت نور کاملاً شناخته شده است اما باز هم این پرسش هست که واقعیت نور چیست؟

گسترده طول موجی نور

نور گستره طول موجی وسیعی دارد چون با نور مرئی کار می‌‌کنیم اغلب تصاویر و محاسبات در این ناحیه از گستره الکترومغناطیسی انجام می‌‌گیرد امّا روش‌های مورد بحث می‌‌تواند در تمام ناحیه الکترومغناطیسی مورد استفاده قرار گیرند. ناحیه نور مرئی بر حسب طول موج از حدود ۴۰۰ نانومتر (آبی) تا ۷۰۰ نانومتر (قرمز) گسترده است که در وسط آن طول موج ۵۵۵ نانومتر (نور زرد) که چشم انسان بیشترین حساسیت را نسبت به آن دارد یک ناحیه پیوسته که ناحیه مرئی را در بر می‌‌گیرد و تا فروسرخ دور گسترش می‌‌یابد. خواص نور و نحوه تولید سرعت نور در محیط‌های مختلف متفاوت است که بیشترین آن در خلاء و یا بطور تقریبی در هوا است در داخل ماده به پارامترهای متفاوتی بر حسب حالت و خواص الکترومغناطیسی ماده وابسته است. به‌وسیله کاواک جسم سیاه می‌‌توان تمام ناحیه طول موجی نور را تولید نمود. در طبیعت در طول موج‌های مختلف مشاهده شده امّا مشهورترین آن نور سفید است که یک نور مرکبی از سایر طول موج هاست. تک طول موج‌ها آن را به‌وسیله لامپ‌های تخلیه الکتریکی که معرف طیف‌های اتمی موادی هستند که داخلشان تعبیه شده می‌‌توان تولید کرد.

ماهیت‌های متفاوت نور

ماهیت ذره‌ای

ایزاک نیوتن در کتاب خود در رساله‌ای درباره نور نوشت: پرتوهای نور ذرات کوچکی هستند که از یک جسم نورانی نشر می‌‌شوند. احتمالاً نیوتن نور را به این دلیل بصورت ذره در نظر گرفت که در محیط‌های همگن به نظر می‌‌رسد در امتداد خط مستقیم منتشر می‌‌شوند که این امر را قانون می‌‌نامند و یکی از مثالهای خوب برای توضیح آن بوجود آمدن سایه است.

ماهیت موجی

هم‌زمان با نیوتن، کریستین هویگنس (Christiaan Huygens) (1695-1629)طرفدار توضیح دیگری بود که در آن حرکت نور به صورت موجی است و از چشمه‌های نوری به تمام جهات پخش می‌‌شود به خاطر داشته باشید که هویگنس با به کاربردن امواج اصلی و موجک‌های ثانوی قوانین بازتاب و شکست را تشریح کرد. حقایق دیگری که با تصور موجی بودن نور توجیه می‌شوند پدیده‌های تداخلی اند مانند به وجود آمدن فریزهای روشن و تاریک در اثر بازتاب نور از لایه‌های نازک و یا پراش نور در اطراف مانع.

ماهیت الکترومغناطیس

بیشتر به خاطر نبوغ جیمز کلارک ماکسول (James Clerk Maxwell) (1879-1831) است که ما امروزه می‌‌دانیم نور نوعی انرژی الکترومغناطیسی است که معمولاً به عنوان امواج الکترومغناطیسی توصیف می‌‌شود. گسترده کامل امواج الکترومغناطیسی شامل: موج رادیویی، تابش فروسرخ نور مرئی از قرمز تا بنفش، تابش فرابنفش، پرتو ایکس و پرتو گاما می‌‌باشد.

 ماهیت کوانتومی نور

طبق نظریه مکانیک کوانتومی نور، که در دو دهه اول سده بیستم به وسیله پلانک و آلبرت انیشتین و بور برای اولین بار پیشنهاد شد، انرژی الکترو مغناطیسی کوانتیده است، یعنی جذب یا نشر انرژی میدان الکترو مغناطیسی به مقدارهای گسسته‌ای به نام “فوتون” انجام می‌‌گیرد.

Medline چیست؟

مدلاین یکی از معروفترین پایگاه داده های آزاد در جهان است که حاوی اطلاعات بیلیوگرافی (توصیف و بررسی کتاب) پژوهشی برای تمام رشته های علوم پزشکی و زیست شناسی است.

مدلاین مجموعه ای از اطلاعات کیفی کتابخانه ملی پزشکی ایالات متحده،موسسات ملی بهداشت ایالات متحده و سایر نهادها وسازمان های دولتی سلامت ایالات متحده امریکاست.

این پایگاه داده توسط ابزاری همانند پاب مد بطور رایگان برای جهانیان قابل دسترس است.pubmed مهمترین ابزار برای جستجوی پایگاه داده های آزاد مدلاین است.

ساعت پیش فرض گوشی های APPLE

این روزها اینترنت پر شده از تصاویر آیفونی که ساعت آن روی ۹:۴۲ است. تصویر قبلی اپل که اینترنت را پر کرده بود، آیپادی بود که ساعت را ۹:۴۱ نشان می‌داد.

جریان چیست؟

‏ پاسخ را از زبان قائم مقام اجرایی نرم افزارهای آیفون بشنوید:
‏
‏ «ما برنامه معرفی محصولات را طوری تنظیم می‌کنیم که نمایش بزرگ تقریبا چهل دقیقه بعد از شروع صحبت اتفاق بیافتد. وقتی که تصویر بزرگ محصول روی پرده می‌افتد، ما می‌خواهیم ساعت روی آن تقریبا درست و مطابق با ساعت بینندگان باشد. این را هم می‌دانیم که معمولا برنامه یکی دو دقیقه بیشتر از چیزی که برنامه ریزی کرده‌ایم طول می‌کشد.پس چند دقیقه هم به ساعت اصلی اضافه می‌کنیم. ‏ درمورد آیفون دو دقیقه اضافه کردیم و همه چیز خوب پیش رفت. برای آیپاد یک دقیقه وقت بیشتر در نظر گرفتیم و این راز ساعت ۹:۴۱ است.»

ساعت پیش فرض گوشی های HTC

شرکت  HTC در تبلیغات خود ساعت 10:08 را نشان میدهد که در ادامه به بررسی علل احتمالی آن میپردازیم.

1-ممکن است این ساعت به صورت راندوم و بدون هیچ دلیلی بر روی گوشی های HTC تنظیم شده باشد.

2-در ساعت آنالوگ این ساعت شبیه به لبخند است وباعث زیبایی جلوه ساعت می شود.

3- مسئولان این شرکت در این ساعت در جلسه ای حضور داشته و تصمیماتی در این مورد گرفته اند.

4- اولین گوشی اندرویدی این شرکت در این ساعت تولید شده است و به همین دلیل گوشی ها را روی این ساعت تنظیم میکنند که به نظر میرسد مهمترین دلیل باشد.

ساعت پیش فرض گوشی های SAMSUNG

گوشی های سامسونگ معمولا در تبلیغات خود ساعت 12:45 را در صفحه نمایش خود نشان میدهند.          

طبق گزارشات مسولان شرکت سامسونگ ، چون گوشی گالکسی یانگ که یکی از پرفروش ترین گوشی های این شرکت بوده است ، در ساعت 12:45بعد از ظهر  به تولید نهایی رسیده است ، آنها نیز همین ساعت را برای تبلیغات گوشی های خود انتخاب کرده اند.

دلیل تنظیم ساعت های عقربه ای بر روی ساعت 10:10

1)لبخند:بعضی ها معتقدند که وقتی ساعت روی این زمان قرار میگیرد تصویر لبخند را نشان میدهد.

2)علامت پیروزی:چون حرف v در حروف لاتین ابتدای کلمه ی ویکتوری به معنی پیروزی است.

3)تقارن خطی

4)آبراهام لینکلن:خیلی ها معتقدند زمان ترور آبراهام لینکلن اولین رییس جمهور حزب جمهوری خواه امریکا این ساعت بوده است.

5)بمباران هیروشیما و ناکازاکی:چون زمان بمباران اتمی این دو شهر در این ساعت بوده است.

6)ساخت اولین ساعت:خیلی ها معتقدند اولین ساعت را در این زمان ساخته اند.

7)دیده شدن مارک شرکت ها

منظور از هدف در روش تحقیق چیست؟

تحقيق علمي با چه هدفي انجام ميشود ؟

تحقيق علمي با هدف شناخت يک پديده در يک جامعه آماري انجام مي شود .به اين دليل ،موضوع تحقيق ممکن است متوجه صفات و ويژگي ها کارکردها و متغيرهاي آن باشد يا اينکه روابط بين متغيرها ،صفات ، کنش و واکنش و عوامل تاثير گذار در جامعه را مورد مطالعه قرار دهد.

تعريف جامعه آماري:

جامعه آماري عبارتست از کليه عناصر و افرادي که در يک مقياس جغرافيايي مشخص داراي يک يا چند صفت مشترک باشند.هرچه جامعه آماري کوچکتر باشد ميتوان آنرا دقيقتر از يک جامعه آماري بزرگتر مطالعه نمود.

 مفهوم نمونه:

چنانچه جامعه آماري بزرگ باشد ؛ محقق با توجه به محدوديت امکانات ناچار است از بين افراد جامعه تعداد مشخصي را به عنوان نمونه برگزيند و با مطالعه اين جمع محدود ،ويژگيها و صفات جامعه را مطالعه کرده ، شاخصها و اندازه هاي آماري آن را محاسبه کند.به اين جامعه محدود ، نمونه مي گويند.

 نمونه عبارتست از تعدادي از افراد جامعه که صفات آنها با صفات جامعه مشابهت داشته و معرف جامعه بوده و از تجانس و همگني با افراد جامعه برخوردار با شند.

در آمار به مقادير اندازه گيري شده صفات مربوط به يک نمونه، ” شاخص آماري “ و به مقادير اندازه گيري شده صفات مربوط به تمام جامعه ” پارامتر“ ميگويند.

محقق به دو شکل ممکن است نمونه را انتخاب کند:

يک شکل آن اين است که شانس انتخاب شدن را به تمامي افراد جامعه بدهد .يعني تمام افراد جامعه شانس مساوي براي انتخاب شدن داشته باشند. که به آن  روش انتخاب احتمالي يا    اتفاقي  ميگويند.

-روش ديگر روش وضعي و غير احتمالي است؛يعني تمام افراد جامعه شانس مساوي براي انتخاب شدن نداشته باشند و در انتخاب افراد براي نمونه محقق نظريات خود را دخالت مي دهد.اين نمونه گيري را نمونه هاي وضعي ميگويند.

انواع نمونه احتمالي:

اين نمونه ها عبارتند از :

الف)نمونه هاي احتمالي ساده:

از اين نوع نمونه در تحقيقات توصيفي زمينه ياب ، همبستگي،عليّ و تجربي استفاده ميشود.اين نمونه بر اساس اين اصل انتخاب ميشود که کليه افراد جامعه مورد مطالعه با هم مشابهت دارند و متجانس يا يکدست هستند.براي انتخاب افراد نمونه از جامعه سه روش وجود دارد:

-استفاده از قرعه کشي:در اين روش محقق به هر يک از افراد جامعه يک کد يا شماره مخصوص مي دهد . سپس از مهره ها  يا  پلاکهاي شماره دار استفاده مي کند و در صورت نبود آن ،شماره هريک از آنها را روي کاغذ يا مقواي کوچکي يادداشت مي نمايد؛بنابراين ، به تعداد افراد جامعه ،مهره يا پلاک يا کاغذ شماره دار در اختيار  خواهد داشت .آنگاه آنها را داخل کيسه يا ظرفي مي ريزد و مهره ها را يکي يکي خارج کرده و شماره آنها را يادداشت مي نمايد و اين کار را آنقدر ادامه ميدهد تا حجم نمونه کامل شود.

-استفاده از جدول اعداد تصادفي :  جدول هاي اعداد تصادفي به وسيله رايانه هايي که ارقام را به طور اتفاقي تنظيم مي کنند تهيه مي شود .اين جدولها در دو جهت سطر و ستون داراي اعداد اتفاقي هستند که معمولا به  99 سطر و ستون بالغ مي شود و ارقام سطرها و ستونها به صورت بلوکهاي پنج رقمي در کنار يکديگر و به شکل تفکيک شده قرار دارد تا استفاده از آن تسهيل شود.

-استفاده از روش منظم يا سيستماتيک: در اين روش همانند روشهاي قبل فرض بر اين است که افراد جامعه متجانس هستند و از اين رو به هر يک از آنها از عدد1  تا nشماره يا کد داده مي شود.  روش نمونه گيري منظم باعث مي شود تا افراد نمونه به طور يکنواخت در سراسر جامعه پراکنده باشند.ضمنا محقق مي تواند موقعيت فرد اول نمونه را در انتهاي  سلسله اعداد جامعه يا در بين آن انتخاب کند

  

ب ) نمونه گيري احتمالي طبقه بندي شده:  در جامعه اي که افراد آن از تجانس و همگوني برخوردار نيستند استفاده از روش اتفاقي ساده مناسب نيست و از روش طبقه بندي استفاده مي شود .يعني افراد جامعه با توجه به صفات درون گروهي خود به طبقات مختلفي تقسيم مي شوند و افراد نمونه به تناسب از بين تمامي طبقات انتخاب مي گردند.  

براي انتخاب در چنين جامعه اي محقق بايد به اين ترتيت عمل کند :

-صفات مميز کننده افراد جامعه را مشخص کند.

-براساس صفت يا صفات مورد نظر جامعه را طبقه بندي کند .

-جدول توزيع افراد جامعه را بين هر يک از طبقات تهيه کند .

-نسبت درصد و سهم هر يک از طبقات را در کل جمعيت جامعه محاسبه نمايد.

-با توجه به سهم هر طبقه در جامعه نسبت درصد و سهم آن طبقه را در افراد نمونه نيز معين کند.

-با استفاده از روش نمونه گيري اتفاقي ساده تعداد افراد نمونه هر طبقه را از بين کل افراد همان طبقه انتخاب نمايد.

 ج ) نمونه گيري گروهي يا خوشه اي :  در صورتي كه فهرست جامعه در دسترس نباشد استفاده از روش نمونه گيري خوشه اي راه حل مناسبي است . مثلا در مورد ساكنان يك شهر كه معمولا فهرستي در دست نيست مي توان مناطق چند گانه شهر را ملاك قرار داد و از بين مناطق نمونه گيري تصادفي بعمل آورد.

د ) نمونه گيري مکاني :

اين روش نمونه گيري بيشتر براي مطالعه پديده ها و ويژگيهاي مکانها و نواحي جغرافيايي مورد استفاده قرار مي گيرد .در فضاي جغرافيايي پديده ها و صفات گوناگوني وجود دارد که گاهي بعد طبيعي دارند و گاه بعد انساني و گاهي نيز ترکيبي از هر دو بعد هستند.هرکدام از اين پديده ها مکان يا فضاي جغرافيايي خاصي را به خود اختصاص داده اند که مطالعه تمام آنها مقدور نيست.از اين رو محقق بايد از طريق انتخاب تعدادي از مکانها يا نواحي جغرافيايي آنها را مورد مطالعه قرار دهد.

ساير نمونه گيري ها:

نمونه گيري هاي مادر يا پايه اي:

اين گونه نمونه گيريها براي جوامع بزرگ که در بعد زماني داراي تحقيقات و بررسي هاي تکراري هستند ،مناسب است.براي سهولت کار در مرحله اول اقدام به انتخاب يک نمونه مادر و پايه اي مي شود .سپس در تحقيقات بعدي و بر حسب نياز از درون نمونه مادر نمونه هاي فرعي انتخاب مي شوند.

-نمونه برداري چند درجه اي:

از اين روش زماني استفاده مي شود که اطلاعات مورد نياز را به طور کامل از نمونه اصلي برگزيده شده نمي توان کسب نمود و محقق ناچار است از درون نمونه مزبور ،نمونه فرعي و کوچکتري را برگزيند و اطلاعات بيشتري و دقيقتري را از آن به دست آورد.

-نمونه مختلط:

نمونه است که در مراحل مختلف تشکيل آن روشهاي متفاوت به کار مي رود

 

انواع نمونه هاي غير احتمالي:

الف ) نمونه گيري سهميه اي: 

در اين روش تعداد نمونه ها مشخص ميشود و به همراه دستورالعمل مصاحبه و پرسشگري تحويل پرسشگر مي گردد تا شخصا به ميدان بررسي رفته و خودش افراد نمونه را با توجه به تعدادي که به وي داده شده انتخاب کند و از طريق مصاحبه با آنها اطلاعات لازم را گردآوري نمايد.

ب  ) نمونه گيري اتفاقي:

اين روش يکي از ساده ترين روش ها است ؛ يعني اينکه افرادي مورد مطالعه قرار مي گيرند که در دسترس قرار دارند و مصاحبه گر در چهارچوب تعداد و حجم نمونه در مکان هاي خاصي مي ايستد و با هر کس از راه رسيد مصاحبه مي کند

 ج ) نمونه وضعي :

گاهي اوقات محقق بر اساس تجربه شخصي يا تجارب تکراري و مشابه ديگران يک گروه اجتماعي را معرف جامعه اي که به آن تعلق دارند مي يا بد . در واقع نمونه اي را با نظر خويش وضع نموده است

 د ) نمونه موردي :

در تحقیقات توصیفی ژرفانگر صحبت از مطالعه مورد خاص است که محقق به لحاظ ویژه گی هایی آن را مورد مطالعه قرار می دهد. در روانشناسی ، تعلیم و تربیت و نیز تک نگاری ها چنین موارد خاصی یافت می شود.که به ناچار باید مورد مطالعه قرار گیرد . ولی نتایج حاصل از آن را نمی توان تعمیم داد مگر در شرایطی که تعداد زیادی از مورد های خاص مطالعه و نتایج مشابه یا مشترک استنتاج شده باشد که در این صورت به روش استقرائی می توان یک نتیجه کلی را استنتاج نمود.

 روشهاي برآورد حجم نمونه:

روش اول :

در اين روش از تخمين شخصي استفاده مي شود ؛ يعني اينکه محقق با در نظر گرفتن عواملي شخصا نسبت به برآورد حجم نمونه يا تعيين درصد مشخصي از جامعه اقدام مي کند .هرچه جامعه کوچکتر باشد ،اين درصدها بزرگتر خواهد شد و بر عکس

روش دوم :

در اين روش برا برآورد حجم نمونه از تکنيک ها و روش هاي آماري استفاده مي شود. ولي محقق براي انجام آن به دانستن اطلاعات و پارامترهايي درباره جامعه اي که قصد انتخاب نمونه از آن را دارد.

عواملي که محقق در مورد تخمين حجم نمونه بايد مد نظر قرار دهد :

  حجم و اندازه جامعه  - ميزان تجانس جامعه يا پراکندگي صفت يا صفات جامعه - امکانات ،مقدورات و زمان

حد نصاب هاي نمونه:

-در تحقيق همبستگي حجم نمونه 30 نفر است

- در تحقيقات عليّ و آزمايشي حجم نمونه 15 نفر است

-در تحقيق توصيفي زمينه ياب و پيمايشي حداقل حجم نمونه 100 نفر است

-در تحقيقاتي که نياز به طبقه بندي جامعه براي نمونه گيري ميباشد حداقل نمونه هر طبقه بين 20 تا 50 نفر است .

 ملاحظات مربوط به بر آورد حجم نمونه :

الف ) تعداد مواردي که به عنوان حجم نمونه محاسبه مي شود در واقع به حد نصاب و حداقل  نمونه مورد نياز شناخته ميشود؛بنابراين اگر امکانات تحقيق اجازه بدهد ،بهتر است محقق نمونه خود را بيش از حداقل افزايش دهد تا به اعتبار نتيجه تحقيق خود بيفزايد .

ب ) درهنگام محاسبه حجم نمونه ،محقق ممکن است تنها با يک صفت رو به رو نباشد و بخواهد چند صفت را از جامعه مطالعه کند . در اين صورت بايد حجم نمونه مورد نياز را براي هر صفت جداگانه محاسبه کند.

ج ) محقق ميتواند به صورت گمانه زني بخشهايي از جامعه را بررسي و وضع توزيع صفت يا واريانس آن را در آن مشخص کند.

د)با توجه به اينکه نمونه گيري خوشه اي و چند مرحله اي هزينه بر و زمان بر است اجراي آن طولاني است،توصيه ميشود محقق به طور سنجيده اي تعداد خوشه ها يا مراحل را کاهش دهد

ه ) در تحقيقات توصيفي زمينه ياب و پيمايشي و نيز تحقيقاتي که نمونه گيري آنها از نوع طبقه بندي احتمالي است ،بهتر است محقق حجم و تعداد نمونه را بيشتر در نظر بگيرد .

ويژگي هاي يک نمونه خوب به شرح زير است:

سودمندي و برخوردار بودن از جامعيت

-داشتن اعتبار و کفايت وصول به مقصود

-داشتن وضوح و برخورداري از طبقه بندي و تعاريف بديهي

-برخورداري از سرعت در نمونه  گيري

-اقتصادي بودن عمليات نمونه گيري

-قابليت تعريف و تفسير صحيح